Blog

Piyano Başında Elleri Bulanık Görünen
Caz Dehası: Art Tatum

Blog
Piyano Başında Elleri Bulanık Görünen Caz Dehası: Art Tatum

19.02.2018

Yazı: Haluk Damar
İllüstrasyon: Saydan Akşit

"Bir gün babam eve geldi ve bana bir plak çalmak istediğini söyledi. Çok sevinmiştim ve hemen plakçalara kulak verdim. Koyduğu plak Art Tatum'un "Tiger Rag" parçası idi. Bu parçayı dinledikten sonra iki ay piyanoya hiç dokunmadım. Her gece ağlıyordum. Geceleri yatağa gittiğimde, birisinin piyanoyu bu kadar harika çalabiliyor olmasının düşüncesi ile kabuslar görüyordum. Çünkü teknik var edilebilir bir özelliktir. Ama Tatum'un sahip olduğu armonik düşünce biçimi ve ritmik düşünce yapısı benzersizdir." - Oscar Peterson

Kimilerine göre caz tarihinin gördüğü en iyi piyanist, kimilerine göre cazın gelişimine en çok katkıda bulunmuş müzisyen. Hiç şüphesiz ki bir mucit ve caz janrının gördüğü ilk fütürist. Artur Tatum, hızlı refleksleri, sınırsız hayal gücü, piyanoyu iki kişi çalıyormuş izlemini uyandıran tekniği ama belki de en önemlisi benzersiz ritmik çeşitliliği ile kendisinden gelen birçok efsaneye yol göstermiş bir öncü.

Her ne kadar kendi idolünü Fats Waller olarak açıklamış olsa da, yakın arkadaşları saksafon icracısı Eddie Barefield ve piyanist Teddy Wilson'a göre Tatum'a ilhan veren piyanist Earl Hines’dır. Kendi zamanının piyanistlerinin çok ilerisinde olan Tatum'un tarzı zaten Fats Waller'e göre çok daha modern bir piyanist olan Earl Hines’a daha yakındır. Zaten Tatum'un tam olarak zirveye çıktığı an 1933 yılında, New York'un Morgan's caz kulübünde Waller, James P. Johnson ve Willie Smith ile girdiği caz düellosudur. Bu düelloda Tatum, kendi yazdığı "Tea For Two" ve "Tiger Rag" uyarlamalarını çalar. Bu düello sona erdiğinde Artur Tatum, kendi zamanının en önemli caz piyanisti konumundadır.

"Belki bu Art Tatum'u biraz açıklayabilir. Bir odaya sadece bir piyano yerleştirin ve dünyanın en sofistike caz piyanistlerini Art Tatum'un huzurunda çalmalarına izin verin. Sonra bırakın Art çalsın. Sonrasında davet ettiğiniz bütün sofistike caz piyanistleri amatör izlenimi vereceklerdir." - Teddy Wilson

Rivayet odur ki, dönemin ileri gelen klasik müzik piyanistleri Tatum'un dehasına hayrandırlar. Vladimir Horowitz, Artur Rubinstein, Sergei Rachmaninoff, Leopold Godowsky ve George Gershwin farklı zaman dilimlerinde Tatum'u canlı dinleme fırsatı bulmuş ve çok etkilenmişlerdir. Bu isimlerden Vladimir Horowitz'in Tatum'a büyük bir hayranlığı bulunmaktadır. Horowitz belirli bir dereceye kadar Art Tatum dan etkilenmiştir. Bunun sonucunda orijinali Art Tatum'a ait olan "Tea For Two" parçasını kendi tekniğine göre aranje etmeye karar verir. Horowitz aylarca bu parça üzerinde çalıştıktan sonra çok komplike bir tekniğin hakim olduğu bir aranjman ile çıkagelir. Tatum'a "Tea For Two" için yaptığı aranjmanı çalar. Tatum'un yanıtı Horowitz'i memnun eder. Tatum, Horowitz'in yaptığı aranjmanın inanılmaz derecede zor ve harika olduğunu düşünmektedir. Sonrasında Tatum aynı parçayı bu sefer Horowitz'e çalmayı teklif eder. Horowitz memnuniyetle kabul eder. Tatum ise aynı parçayı Horowitz kendisini durdurana kadar çalmaya devam eder. Tatum parçayı çok uzun süre boyunca dönüştürerek çalmaktadır. Horowitz şaşkınlıkla Tatum'a bu aranjmanı ne zaman bulduğunu sorar. Tatum'un cevabı basittir. "Anlık düşünüyordum"

Tatum kendi yarattığı stili ve mükemmelleştirdiği tekniği ile kendisinden sonra gelen caz piyanistlerinde kolayca hissedilebilir etkiler yaratmıştır. Oscar Peterson'un hızı, Bill Evans'ın melodik dalgalanmaları, McCoy Tyner'ın bebop caz uyarlamalarındaki başarılarının tamamı Art Tatum'un önderliğine dayandırılabilir.

"Keşke Tatum'un sağ eli gibi çalabilseydim." - Charlie Parker.

New York'un Manhattan semtinde bulaşıkçılık yaparken sürekli olarak Tatum'u sahnede canlı dinleme fırsatını yakalayan Bebop efsanesi Charlie Parker'ın bu övgüsü Tatum'un yeteneklerini en kısa ve basit yoldan anlatan tespittir. Arthur Tatum, caz janrına güçlü ve yerinde durmayan bir nabız getirmiştir. Bütün piyanoyu baştan sona süpüren elleri, sofistike duraksamaları ve benzersiz ritmik partisyonları ile bir caz standardı haline gelmiş, kendisi ile aynı dönemin caz efsaneleri tarafından dünyanın sekizinci harikası olarak adlandırılmış ve enstrümandan bağımsız olarak caz tarihinin en önemli solo atan müzisyeni olarak kabul edilmiştir.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
08 EKİ PZT
-
09 EKİ SAL
1

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

10 EKİ ÇAR
1

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

11 EKİ PER
1

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

12 EKİ CUM
1

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

13 EKİ CMT
7

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Rengarenk Kupalar (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:30

Mozaik Heykel Atölyesi (7-12 yaş)

Akbank Sanat

17:00

Tai Chi ChuanEce Dündar Alp

Akbank Sanat

17:00

İleri Dönüşüm Heykel Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

14 EKİ PAZ
-
15 EKİ PZT
-
16 EKİ SAL
1

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

17 EKİ ÇAR
3

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Shinya Fukumori Trio

Akbank Sanat

21:30

The Comet Is Coming

Babylon

18 EKİ PER
6

10:30

Liselerde Caz Özel Şişli Terakki Lisesi

Özel Şişli Terakki Lisesi

14:00

Liselerde Caz Kadıköy Anadolu Lisesi

Kadıköy Anadolu Lisesi

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:30

Till Brönner “The Good Life"

Uniq Hall (Maslak)

21:00

Ozan Musluoğlu Quintet

The Badau

21:30

Josef Leimberg And The Astral Progressions Ensemble

Babylon

19 EKİ CUM
7

10:00

Liselerde Caz Saint Benoît Fransız Lisesi

Saint Benoit Fransız Lisesi

13:30

Liselerde Caz Galatasaray Lisesi

Galatasaray Lisesi

16:00

Liselerde Caz Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi

Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Rémi Panossian Trio

Akbank Sanat

20:30

Jehan Barbur feat. Fırat Tanış

Caddebostan Kültür Merkezi

21:30

Karl Hector & The Malcouns

Babylon

20 EKİ CMT
11

11:00

Bir Tabak Mondrian (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

12:30

Kandinsky Renk Dilimleri (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

15:00

Swing Kids / Çocuklar İçin Dans Atölyesi (Taksim)

Akbank Sanat

15:00

Kuzeye Gidenler

Soho House

15:30

Mini Mozaik Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

17:00

Oyuncak Heykel Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

18:00

Akşamüstü Caz: Sanat Deliorman & Uraz Kıvaner Duo

Akbank Sanat

18:00

Swing Jazz / Solo Caz Dans Atölyesi (Taksim)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Harlem

19:00

Swing Jazz / Lindy Hop Dans Atölyesi (Taksim)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Harlem

20:30

Mehmet Uluğ Gecesi: Aydın Esen Group & Can Kozlu

Babylon

20:30

Birsen Tezer Eastern Standards

Caddebostan Kültür Merkezi

21 EKİ PAZ
8

10:30

Cazlı Brunch / Moda Deniz Kulübü

Moda Deniz Kulübü

13:00

Erol Pekcan Anısına

Pera Palace

15:00

Swing Kids / Çocuklar İçin Dans Atölyesi (Kadıköy)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Savoy

16:00

Jazz Tap Atölyesi

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Savoy

17:00

Swing Jazz / Solo Caz Dans Atölyesi (Kadıköy)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Savoy

18:00

Avishai Cohen Quartet

Cemal Reşit Rey Konser Salonu

18:00

Swing Jazz / Lindy Hop Dans Atölyesi (Kadıköy)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Savoy

20:30

The Bad Plus

Cemal Reşit Rey Konser Salonu

22 EKİ PZT
4

13:15

Liselerde Caz Özel Enka Lisesi

Özel Enka Lisesi

15:45

Liselerde Caz İstanbul Amerikan Robert Lisesi

İstanbul Amerikan Robert Lisesi

19:00

Koffi Kwahulé: Caz Müziği, Tiyatro İçin Bir İlham Kaynağı

Fransız Kültür Merkezi

20:30

Tarkovsky Quartet

Zorlu PSM, Drama Sahnesi

23 EKİ SAL
5

10:00

Liselerde Caz Özel Alman Lisesi

Özel Alman Lisesi

13:00

Liselerde Caz Avusturya Lisesi

Avusturya Lisesi

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

21:00

Jamie Cullum

Volkswagen Arena

21:30

Nubya Garcia

Babylon

24 EKİ ÇAR
5

17:00

Avrupa Caz Tarihi

Gabbro Swissotel

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Konstrukt

Akbank Sanat

20:00

Woody Black 4

Summart Sanat Merkezi

21:30

Omer Avital Qantar

Babylon

25 EKİ PER
4

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Can Çankaya & Kağan Yıldız

Akbank Sanat

21:00

Ceyl'an Ertem - Akustik

Moda Sahnesi

21:30

Ezra Collective

Babylon

26 EKİ CUM
4

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

21:30

Bixiga 70

Babylon

22:00

Islandman & Guests

Moda Sahnesi

22:30

Caloé

Nardis

27 EKİ CMT
8

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Rengarenk Kupalar (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:30

Eller Kollar Artık Hepsi Heykeller (9-12 Yaş)

Akbank Sanat

17:00

Tai Chi ChuanEce Dündar Alp

Akbank Sanat

17:00

Ailece Mozaik

Akbank Sanat

18:00

Akşamüstü Caz: Newpel

Gabbro Swissotel

28 EKİ PAZ
1

10:30

Cazlı Brunch / Bizim Tepe

Bizim Tepe, Tepe Majeur

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun