Blog

Piyano Başında Elleri Bulanık Görünen
Caz Dehası: Art Tatum

Blog
Piyano Başında Elleri Bulanık Görünen Caz Dehası: Art Tatum

05.12.2017

Yazı: Haluk Damar
İllüstrasyon: Saydan Akşit

"Bir gün babam eve geldi ve bana bir plak çalmak istediğini söyledi. Çok sevinmiştim ve hemen plakçalara kulak verdim. Koyduğu plak Art Tatum'un "Tiger Rag" parçası idi. Bu parçayı dinledikten sonra iki ay piyanoya hiç dokunmadım. Her gece ağlıyordum. Geceleri yatağa gittiğimde, birisinin piyanoyu bu kadar harika çalabiliyor olmasının düşüncesi ile kabuslar görüyordum. Çünkü teknik var edilebilir bir özelliktir. Ama Tatum'un sahip olduğu armonik düşünce biçimi ve ritmik düşünce yapısı benzersizdir." - Oscar Peterson

Kimilerine göre caz tarihinin gördüğü en iyi piyanist, kimilerine göre cazın gelişimine en çok katkıda bulunmuş müzisyen. Hiç şüphesiz ki bir mucit ve caz janrının gördüğü ilk fütürist. Artur Tatum, hızlı refleksleri, sınırsız hayal gücü, piyanoyu iki kişi çalıyormuş izlemini uyandıran tekniği ama belki de en önemlisi benzersiz ritmik çeşitliliği ile kendisinden gelen birçok efsaneye yol göstermiş bir öncü.

Her ne kadar kendi idolünü Fats Waller olarak açıklamış olsa da, yakın arkadaşları saksafon icracısı Eddie Barefield ve piyanist Teddy Wilson'a göre Tatum'a ilhan veren piyanist Earl Hines’dır. Kendi zamanının piyanistlerinin çok ilerisinde olan Tatum'un tarzı zaten Fats Waller'e göre çok daha modern bir piyanist olan Earl Hines’a daha yakındır. Zaten Tatum'un tam olarak zirveye çıktığı an 1933 yılında, New York'un Morgan's caz kulübünde Waller, James P. Johnson ve Willie Smith ile girdiği caz düellosudur. Bu düelloda Tatum, kendi yazdığı "Tea For Two" ve "Tiger Rag" uyarlamalarını çalar. Bu düello sona erdiğinde Artur Tatum, kendi zamanının en önemli caz piyanisti konumundadır.

"Belki bu Art Tatum'u biraz açıklayabilir. Bir odaya sadece bir piyano yerleştirin ve dünyanın en sofistike caz piyanistlerini Art Tatum'un huzurunda çalmalarına izin verin. Sonra bırakın Art çalsın. Sonrasında davet ettiğiniz bütün sofistike caz piyanistleri amatör izlenimi vereceklerdir." - Teddy Wilson

Rivayet odur ki, dönemin ileri gelen klasik müzik piyanistleri Tatum'un dehasına hayrandırlar. Vladimir Horowitz, Artur Rubinstein, Sergei Rachmaninoff, Leopold Godowsky ve George Gershwin farklı zaman dilimlerinde Tatum'u canlı dinleme fırsatı bulmuş ve çok etkilenmişlerdir. Bu isimlerden Vladimir Horowitz'in Tatum'a büyük bir hayranlığı bulunmaktadır. Horowitz belirli bir dereceye kadar Art Tatum dan etkilenmiştir. Bunun sonucunda orijinali Art Tatum'a ait olan "Tea For Two" parçasını kendi tekniğine göre aranje etmeye karar verir. Horowitz aylarca bu parça üzerinde çalıştıktan sonra çok komplike bir tekniğin hakim olduğu bir aranjman ile çıkagelir. Tatum'a "Tea For Two" için yaptığı aranjmanı çalar. Tatum'un yanıtı Horowitz'i memnun eder. Tatum, Horowitz'in yaptığı aranjmanın inanılmaz derecede zor ve harika olduğunu düşünmektedir. Sonrasında Tatum aynı parçayı bu sefer Horowitz'e çalmayı teklif eder. Horowitz memnuniyetle kabul eder. Tatum ise aynı parçayı Horowitz kendisini durdurana kadar çalmaya devam eder. Tatum parçayı çok uzun süre boyunca dönüştürerek çalmaktadır. Horowitz şaşkınlıkla Tatum'a bu aranjmanı ne zaman bulduğunu sorar. Tatum'un cevabı basittir. "Anlık düşünüyordum"

Tatum kendi yarattığı stili ve mükemmelleştirdiği tekniği ile kendisinden sonra gelen caz piyanistlerinde kolayca hissedilebilir etkiler yaratmıştır. Oscar Peterson'un hızı, Bill Evans'ın melodik dalgalanmaları, McCoy Tyner'ın bebop caz uyarlamalarındaki başarılarının tamamı Art Tatum'un önderliğine dayandırılabilir.

"Keşke Tatum'un sağ eli gibi çalabilseydim." - Charlie Parker.

New York'un Manhattan semtinde bulaşıkçılık yaparken sürekli olarak Tatum'u sahnede canlı dinleme fırsatını yakalayan Bebop efsanesi Charlie Parker'ın bu övgüsü Tatum'un yeteneklerini en kısa ve basit yoldan anlatan tespittir. Arthur Tatum, caz janrına güçlü ve yerinde durmayan bir nabız getirmiştir. Bütün piyanoyu baştan sona süpüren elleri, sofistike duraksamaları ve benzersiz ritmik partisyonları ile bir caz standardı haline gelmiş, kendisi ile aynı dönemin caz efsaneleri tarafından dünyanın sekizinci harikası olarak adlandırılmış ve enstrümandan bağımsız olarak caz tarihinin en önemli solo atan müzisyeni olarak kabul edilmiştir.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
07 MAY PZT
2

11:00

Dans Maratonu Pro-Seri

Akbank Sanat

13:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Yeditepe Ünivertsitesi (İletişim Fakültesi)

08 MAY SAL
6

Sergi Remix

Akbank Sanat

11:00

Dans Maratonu Pro-Seri

Akbank Sanat

13:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Doğuş Üniversitesi

13:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

İstanbul Üniversitesi (İletişim Fakültesi)

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

19:00

REMIX Konuşma Dizisi: Ürün Tasarımı: Üretim ve Kullanımda Yeniden Anlamlandırmalar- Can Altay (Sanatçı, Tasarım Araştırmacısı)

Akbank Sanat

09 MAY ÇAR
5

Sergi Remix

Akbank Sanat

11:00

Dans Maratonu Pro-Seri

Akbank Sanat

14:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Maltepe Üniversitesi (İletişim Fakültesi)

14:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Kadir Has Üniversitesi (Cibali Kampüsü)

20:00

Akbank Sanat 25. Yıl Konserleri The Balanescu Quartet

Akbank Sanat

10 MAY PER
11

Sergi Remix

Akbank Sanat

11:00

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Veren El Alan El – Şehrin Annesi

Akbank Sanat

11:00

Dans Maratonu Pro-Seri

Akbank Sanat

11:30

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

11:55

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Ulanbatur’lu Lama

Akbank Sanat

12:45

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

13:10

TRT 10. Uluslararası Belgesel GünleriYunus Adam

Akbank Sanat

14:30

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

14:55

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Anote’un Çabası

Akbank Sanat

18:30

Sokak Fotoğrafçılığı

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

11 MAY CUM
13

Sergi Remix

Akbank Sanat

11:00

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Ordu’da Bir Bulut

Akbank Sanat

11:00

Dans Maratonu Pro-Seri

Akbank Sanat

11:30

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

11:55

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Dünyadaki En Mutlu İnsanlar

Akbank Sanat

12:45

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

13:10

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Toprak

Akbank Sanat

14:25

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

14:50

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Domuzlar Geldiği Zaman

Akbank Sanat

16:05

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

18:30

Projeler

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:30

Dans Maratonu GösterisiRebirth

Akbank Sanat

12 MAY CMT
17

Sergi Remix

Akbank Sanat

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Ben Bir Sanat Eseriyim (6 - 14 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

13:00

Geometrik Sanat (6 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

14:00

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Moldova Mucizesi

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:20

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

15:30

Mozaik Heykel Atölyesi (7-14 yaş)

Akbank Sanat

15:45

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Onların Sesi

Akbank Sanat

16:10

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

16:35

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Her Şeyin Diğer Yanı

Akbank Sanat

17:00

Ailece Mozaik

Akbank Sanat

17:00

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

17:45

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

18:10

TRT 10. Uluslararası Belgesel Günleri Cervena

Akbank Sanat

19:35

Yönetmenle Söyleşi ve Ara

Akbank Sanat

13 MAY PAZ
1

14:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Afyon Kocatepe Üniversitesi (İbrahim Küçükkurt Konferans Salonu)

14 MAY PZT
1

19:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Sabancı Üniversitesi (Sinema Salonu)

15 MAY SAL
4

Sergi Remix

Akbank Sanat

14:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Aydın Doğan Oditoryumu (Galatasaray Üniversitesi)

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

19:00

REMIX Konuşma Dizisi: ''Bazı Kitaplarımı Nasıl Yazmadım?" - Cem İleri (Yazar, Editör)

Akbank Sanat

16 MAY ÇAR
4

Sergi Remix

Akbank Sanat

14:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Marmara Üniversitesi (Güzel Sanatlar Fakültesi Konferans Salonu)

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Güncel Afrika Sineması’na Bir Bakış Pim-Pim Tché

Akbank Sanat

17 MAY PER
3

Sergi Remix

Akbank Sanat

17:00

14. Akbank Kısa Film Festivali - Ödüllü Filmler Üniversitelerde

Koç Üniversitesi (Öğrenci Merkezi - Salon 328)

19:00

Güncel Afrika Sineması’na Bir Bakış Gri Madde / Matière Grise

Akbank Sanat

18 MAY CUM
5

Sergi Remix

Akbank Sanat

18:30

Söyleşi Dizisi Bilim, Teknoloji, Toplum Muhabbetleri

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

REMIX Konuşma Dizisi: Sinemada Olay ve Başkaldırı - Bülent Diken (Sosyolog)

Akbank Sanat

20:30

Dans Maratonu GösterisiRebirth

Akbank Sanat

19 MAY CMT
3

Sergi Remix

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

17:00

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20 MAY PAZ
-
21 MAY PZT
-
22 MAY SAL
4

Sergi Remix

Akbank Sanat

18:30

Cognita Mindfulness Atölyesi “Kendi kapımızı çalmak”

Akbank Sanat

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

19:00

Güncel Afrika Sineması’na Bir Bakış Bugün / Aujourd'hui

Akbank Sanat

23 MAY ÇAR
3

Sergi Remix

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

REMIX Konuşma Dizisi: Biraraya Getirmek ve Yeniden İlişkilendirmek: Basılı Malzemede Müstakil ve Müşterek Yapı - Umut Altıntaş (Grafik Tasarımcı)

Akbank Sanat

24 MAY PER
3

Sergi Remix

Akbank Sanat

18:30

Felsefe Seminerleri Dizisi Bellek ve Görsel Sanatlar

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

25 MAY CUM
5

Sergi Remix

Akbank Sanat

10:00

Müzecilik Seminerleri 1. Oturum: “Müze Deneyimini Tasarlamak”

Akbank Sanat

13:00

Müzecilik Seminerleri 2. Oturum: “Değer Üreten Müzeler: Pazarlama Stratejileri”

Akbank Sanat

15:30

Müzecilik Seminerleri 3. Oturum: “Açık Müze: Katılıma Yönelik Yaklaşımlar”

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

26 MAY CMT
6

Sergi Remix

Akbank Sanat

10:00

Müzecilik Seminerleri 4. Oturum: “Sosyal Medyada Müze Olmak”

Akbank Sanat

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

13:00

Müzecilik Seminerleri 5. Oturum: “Müzecilik Eğitimlerinde ve Müzecilerin Mesleki Gelişimde İletişim”

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

17:00

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

27 MAY PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun