Blog

Piyano Başında Elleri Bulanık Görünen
Caz Dehası: Art Tatum

Blog
Piyano Başında Elleri Bulanık Görünen Caz Dehası: Art Tatum

05.12.2017

Yazı: Haluk Damar
İllüstrasyon: Saydan Akşit

"Bir gün babam eve geldi ve bana bir plak çalmak istediğini söyledi. Çok sevinmiştim ve hemen plakçalara kulak verdim. Koyduğu plak Art Tatum'un "Tiger Rag" parçası idi. Bu parçayı dinledikten sonra iki ay piyanoya hiç dokunmadım. Her gece ağlıyordum. Geceleri yatağa gittiğimde, birisinin piyanoyu bu kadar harika çalabiliyor olmasının düşüncesi ile kabuslar görüyordum. Çünkü teknik var edilebilir bir özelliktir. Ama Tatum'un sahip olduğu armonik düşünce biçimi ve ritmik düşünce yapısı benzersizdir." - Oscar Peterson

Kimilerine göre caz tarihinin gördüğü en iyi piyanist, kimilerine göre cazın gelişimine en çok katkıda bulunmuş müzisyen. Hiç şüphesiz ki bir mucit ve caz janrının gördüğü ilk fütürist. Artur Tatum, hızlı refleksleri, sınırsız hayal gücü, piyanoyu iki kişi çalıyormuş izlemini uyandıran tekniği ama belki de en önemlisi benzersiz ritmik çeşitliliği ile kendisinden gelen birçok efsaneye yol göstermiş bir öncü.

Her ne kadar kendi idolünü Fats Waller olarak açıklamış olsa da, yakın arkadaşları saksafon icracısı Eddie Barefield ve piyanist Teddy Wilson'a göre Tatum'a ilhan veren piyanist Earl Hines’dır. Kendi zamanının piyanistlerinin çok ilerisinde olan Tatum'un tarzı zaten Fats Waller'e göre çok daha modern bir piyanist olan Earl Hines’a daha yakındır. Zaten Tatum'un tam olarak zirveye çıktığı an 1933 yılında, New York'un Morgan's caz kulübünde Waller, James P. Johnson ve Willie Smith ile girdiği caz düellosudur. Bu düelloda Tatum, kendi yazdığı "Tea For Two" ve "Tiger Rag" uyarlamalarını çalar. Bu düello sona erdiğinde Artur Tatum, kendi zamanının en önemli caz piyanisti konumundadır.

"Belki bu Art Tatum'u biraz açıklayabilir. Bir odaya sadece bir piyano yerleştirin ve dünyanın en sofistike caz piyanistlerini Art Tatum'un huzurunda çalmalarına izin verin. Sonra bırakın Art çalsın. Sonrasında davet ettiğiniz bütün sofistike caz piyanistleri amatör izlenimi vereceklerdir." - Teddy Wilson

Rivayet odur ki, dönemin ileri gelen klasik müzik piyanistleri Tatum'un dehasına hayrandırlar. Vladimir Horowitz, Artur Rubinstein, Sergei Rachmaninoff, Leopold Godowsky ve George Gershwin farklı zaman dilimlerinde Tatum'u canlı dinleme fırsatı bulmuş ve çok etkilenmişlerdir. Bu isimlerden Vladimir Horowitz'in Tatum'a büyük bir hayranlığı bulunmaktadır. Horowitz belirli bir dereceye kadar Art Tatum dan etkilenmiştir. Bunun sonucunda orijinali Art Tatum'a ait olan "Tea For Two" parçasını kendi tekniğine göre aranje etmeye karar verir. Horowitz aylarca bu parça üzerinde çalıştıktan sonra çok komplike bir tekniğin hakim olduğu bir aranjman ile çıkagelir. Tatum'a "Tea For Two" için yaptığı aranjmanı çalar. Tatum'un yanıtı Horowitz'i memnun eder. Tatum, Horowitz'in yaptığı aranjmanın inanılmaz derecede zor ve harika olduğunu düşünmektedir. Sonrasında Tatum aynı parçayı bu sefer Horowitz'e çalmayı teklif eder. Horowitz memnuniyetle kabul eder. Tatum ise aynı parçayı Horowitz kendisini durdurana kadar çalmaya devam eder. Tatum parçayı çok uzun süre boyunca dönüştürerek çalmaktadır. Horowitz şaşkınlıkla Tatum'a bu aranjmanı ne zaman bulduğunu sorar. Tatum'un cevabı basittir. "Anlık düşünüyordum"

Tatum kendi yarattığı stili ve mükemmelleştirdiği tekniği ile kendisinden sonra gelen caz piyanistlerinde kolayca hissedilebilir etkiler yaratmıştır. Oscar Peterson'un hızı, Bill Evans'ın melodik dalgalanmaları, McCoy Tyner'ın bebop caz uyarlamalarındaki başarılarının tamamı Art Tatum'un önderliğine dayandırılabilir.

"Keşke Tatum'un sağ eli gibi çalabilseydim." - Charlie Parker.

New York'un Manhattan semtinde bulaşıkçılık yaparken sürekli olarak Tatum'u sahnede canlı dinleme fırsatını yakalayan Bebop efsanesi Charlie Parker'ın bu övgüsü Tatum'un yeteneklerini en kısa ve basit yoldan anlatan tespittir. Arthur Tatum, caz janrına güçlü ve yerinde durmayan bir nabız getirmiştir. Bütün piyanoyu baştan sona süpüren elleri, sofistike duraksamaları ve benzersiz ritmik partisyonları ile bir caz standardı haline gelmiş, kendisi ile aynı dönemin caz efsaneleri tarafından dünyanın sekizinci harikası olarak adlandırılmış ve enstrümandan bağımsız olarak caz tarihinin en önemli solo atan müzisyeni olarak kabul edilmiştir.

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
12 ŞUB PZT
-
13 ŞUB SAL
3

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

18:30

Felsefe Seminerleri Dizisi Bellek ve Sosyoloji

Akbank Sanat

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

14 ŞUB ÇAR
2

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

15 ŞUB PER
4

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

18:30

70’lerin Çok Sesliliği ve Sonrasındaki Araştırma Dönemi

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Macar Sineması Pal Sokağı Çocukları / A Pal Utcai Fiuk

Akbank Sanat

16 ŞUB CUM
3

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

18:30

Güncel Olanın Aradalık Halleri: Method ve Sahneleme Sorunsalı

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

17 ŞUB CMT
7

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

11:00

Mini Mozaik Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:30

Eller Kollar Artık Hepsi Heykeller (9-12 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

17:00

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

18 ŞUB PAZ
-
19 ŞUB PZT
-
20 ŞUB SAL
4

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

18:30

Cognita Mindfulness Atölyesi “Olumsuz duygular uçucudur, bırakın gitsinler”

Akbank Sanat

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

19:00

Macar Sineması Beşinci Mühür / Az Ötödik Pecset

Akbank Sanat

21 ŞUB ÇAR
2

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

22 ŞUB PER
2

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

23 ŞUB CUM
3

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

18:30

Mimarlık Seminerleri Dizisi “Kent Kent Anatomisi”

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

24 ŞUB CMT
7

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

11:00

Ben Bir Sanat Eseriyim (6 - 14 Yaş)

Akbank Sanat

11:30

Akbank Çocuk Tiyatrosu / Goril

Akbank Sanat

12:30

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

17:00

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

25 ŞUB PAZ
1

18:00

25. Akbank Caz Festivali - Kampüste CazManisa Celal Bayar Üniversitesi

Manisa Celal Bayar Üniversitesi - Süleyman Demirel Kültür Merkezi

26 ŞUB PZT
1

11:00

Dans Atölyesi Antien van Mierlo

Akbank Sanat

27 ŞUB SAL
4

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

11:00

Dans Atölyesi Antien van Mierlo

Akbank Sanat

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

19:00

Macar Sineması Hoş geldiniz Binbaşım / Isten hozta örnagy úr

Akbank Sanat

28 ŞUB ÇAR
3

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

11:00

Dans Atölyesi Antien van Mierlo

Akbank Sanat

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

01 MAR PER
2

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

11:00

Dans Atölyesi Antien van Mierlo

Akbank Sanat

02 MAR CUM
2

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

11:00

Dans Atölyesi Antien van Mierlo

Akbank Sanat

03 MAR CMT
1

SergiGarip Meyve

Akbank Sanat

04 MAR PAZ
-

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun