Blog

90. Yaşında
“Cannonball” Adderley

Blog
90. Yaşında “Cannonball” Adderley

27.09.2018

Yazı: Leyla Aksu

Dünyaca tanınmış caz müzisyeni ve janrın en çok ses getiren destekçilerinden olan efsanevi alto saksafoncu “Cannonball” Adderley, 1950’li yıllarda, New York caz sahnesinde janrın tarihinde iz bırakmış, destan olmuş bir akşamda ünlendi. Hard bop ile füzyon stillerinin arasında kendi yolunu bulan ve müziği kadar karizmatik kişiliği ve konuşkanlığıyla da tanınan sanatçı, kariyeri boyunca hatırı sayılır birçok işbirliğine imza atarak birbirinden önemli albümlerde boy gösterdi ve oldukça da geniş bir dinleyici kitlesiyle flört etti. 1975 yılında kaybettiğimiz Adderley şimdi 90 yaşında.  Sanatçının 90 yaşı nedeniyle kariyerine retrospektif bir bakış sunuyoruz.

Efsanevi saksafoncu, Julian Edwin Adderley olarak 15 Eylül 1928 yılında Florida eyaletinde, oldukça müzikal bir ailenin içerisinde dünyaya geldi. Erkek kardeşi ve hayat boyu işbirlikçisi olan kornet sanatçısı ve besteci Nat Adderley, kariyerinin büyük bir kısmında yanı başında yer alsa da sanatçı genç yaşta, bir yandan lisede bando direktörü olarak çalışırken, hızlı bir şekilde kendi adını duyurmaya başladı. Hızlı, eğlenceli çalışı ve keyifli performanslarıyla da yerli caz sahnesini aştı.

Benny Carter, Charlie Parker ve kendisinin “benim için tüm zamanların en büyüğü ve en sevdiğim caz felsefecisi” olarak tanımladığı Duke Ellington gibilerinden ilham alan Adderley, ünlü lakabını ise iri cüssesi ve durmak bilmeyen yeme alışkanlığından dolayı oldukça erken yaşlarda edindi. “Eskiden, okula gittiğim zamanlarda olabilecek her şeyi yerdim, o yüzden çocuklar da bana ‘Cannibal’ (yamyam) derdi. Yetişkinler bu bağlantıyı anlayamadı” böylelikle de isim ağızda yuvarlana yuvarlana sonunda “Cannonball”a dönüştü.

1955 yılında yüksek lisans eğitimi alma gerekçesiyle New York’a taşınan Adderley kardeşler, her şeyi değiştirecek bir gecede kendilerini Greenwich Village’daki Cafe Bohemia’da buldular. O akşam sahne alacak basçı Oscar Pettiford’un grubundaki saksafoncu gecikince, biraz isteksiz bir şekilde olabilecek en zor ve hızlı parça “I’ll Remember April”ı çalmak üzere Adderley sahneye çağrıldı. Profesyonelliği ve hüneriyle seyircileri kalbinden yakaladı. Hemen o gece, aynı sahnede kendine kalıcı bir yer edindi ve “New Bird” ünvanını kazanarak bir de plak şirketiyle anlaşma imzaladı. Kendisi ise “o noktadan sonra, artık teyit edilmiş bir caz müzisyeni oldum” dedi.

Adderley bu unutulmaz geceden sonra tam zamanlı olarak caza yöneldi ve kendi beşlisini kurdu; grup ile 1957’de bir süreliğine yollarını ayırdıklarında Miles Davis’in efsanevi grubunda, John Coltrane ve Bill Evans gibi müzisyenlerin yanında yer aldı. Davis “Cannonball’ın blues köklü alto saksafonunun, Trane’in armonik çalış şekli ve daha serbest formlu yaklaşımı karşısında yeni bir hissiyat yaratacağını hissettim” diyordu. Some Kind of Blue ve Milestones albümlerinde yer alan Adderley’in de Davis ile çalışırken yaklaşımı değişti; onu “tekniğe daha az sarmış” bir hale getirdi. Davis de Adderley’in 1958 tarihli solo çıkarması Somethin’ Else’te konuk olarak boy gösterdi.

1959 yılında, Down Beat dergisinin “Yeni Yıldız” ödülünü kazandıktan sonra Adderley’in beşlisi yeniden bir araya geldi ve “This Here” parçasıyla hemen başarıyı yakaladı. Riverdale yılları olarak bilinen bu dönemden 1963 yılına kadar bir arada kalan grup, oluşturdukları sound’da bop’ı soul ve funk ile bir arada sunarken, bir yandan da dinleyici kitlesini “Mercy, Mercy, Mercy,” Nat Adderley’den gelen “Work Song” ve “Jive Samba” gibi birbiri ardına gelen sürpriz hit şarkılarla genişletti.

Beşlinin deneyselliği, avant-garde ve elektronik unsurlarla Afrika ritimlerine kadar genişlediği sıralarda da Adderley, Capitol plak şirketiyle anlaştı. Caz için sıkça mikrofon karşısına çıkarak televizyon ve filmlerde yer alan, seminerler veren sanatçı, kendine has, eğlenceli stiliyle de seyircisini her zaman bilgilendiriyordu: “Bu onlara müzikal açıdan söyleyeceklerinizle daha yakın bir ilişki kurmalarını sağlıyor ve bunun sağlıklı olduğunu düşünüyorum. Bazıları gidip kornolarının arkasında saklanıyor. Bense benimkinin arkasına saklanmak dışında olabilecek her şeyi yapıyorum…”

 “Geçmiş olmadan gelecek yoktur ve cazın nereden geldiğini anlamayan hiç kimsenin onun nereye gittiğini göstermeye çalışmaya da hakkı yoktur” diyerek bilgi birikiminin altını çizen “Cannonball,” aynı zamanda Walter Booker, Wes Montgomery, Chuck Mangione ve Nancy Wilson gibi isimleri gözüne kestirerek yeni yetenekler keşfetmeye de yatkındı. Adderley’in diğer işbirlikçileri arasında ise Oscar Peterson, Art Blakey, Sergio Mendes, Dinah Washington ve Sarah Vaughan gibi isimler yer alıyor.

“Cannonball” Adderley, “Big Man” adlı folk müzikalini kaydettiği sıralarda, 1975 yılında hayatını kaybetti. John Henry’nin hayatını anlatan bu müzikal, daha sonraki yıllarda Adderley’nin kardeşi tarafından tamamlandı. Kendinden de büyük kişiliği ve yeteneğiyle Adderley, ölümünden bir yıl sonra da Down Beat’in Jazz Hall of Fame’ine alındı.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Bizi Takip Edin
TR EN
Etkinlikleri etiketlere göre filtreleyin
08 EKİ PZT
-
09 EKİ SAL
1

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

10 EKİ ÇAR
1

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

11 EKİ PER
1

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

12 EKİ CUM
1

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

13 EKİ CMT
7

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Rengarenk Kupalar (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:30

Mozaik Heykel Atölyesi (7-12 yaş)

Akbank Sanat

17:00

Tai Chi ChuanEce Dündar Alp

Akbank Sanat

17:00

İleri Dönüşüm Heykel Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

14 EKİ PAZ
-
15 EKİ PZT
-
16 EKİ SAL
1

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

17 EKİ ÇAR
3

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Shinya Fukumori Trio

Akbank Sanat

21:30

The Comet Is Coming

Babylon

18 EKİ PER
6

10:30

Liselerde Caz Özel Şişli Terakki Lisesi

Özel Şişli Terakki Lisesi

14:00

Liselerde Caz Kadıköy Anadolu Lisesi

Kadıköy Anadolu Lisesi

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

20:30

Till Brönner “The Good Life"

Uniq Hall (Maslak)

21:00

Ozan Musluoğlu Quintet

The Badau

21:30

Josef Leimberg And The Astral Progressions Ensemble

Babylon

19 EKİ CUM
7

10:00

Liselerde Caz Saint Benoît Fransız Lisesi

Saint Benoit Fransız Lisesi

13:30

Liselerde Caz Galatasaray Lisesi

Galatasaray Lisesi

16:00

Liselerde Caz Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi

Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Rémi Panossian Trio

Akbank Sanat

20:30

Jehan Barbur feat. Fırat Tanış

Caddebostan Kültür Merkezi

21:30

Karl Hector & The Malcouns

Babylon

20 EKİ CMT
11

11:00

Bir Tabak Mondrian (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

12:30

Kandinsky Renk Dilimleri (6- 12 Yaş)

Akbank Sanat

15:00

Swing Kids / Çocuklar İçin Dans Atölyesi (Taksim)

Akbank Sanat

15:00

Kuzeye Gidenler

Soho House

15:30

Mini Mozaik Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

17:00

Oyuncak Heykel Atölyesi (7 - 12 Yaş)

Akbank Sanat

18:00

Akşamüstü Caz: Sanat Deliorman & Uraz Kıvaner Duo

Akbank Sanat

18:00

Swing Jazz / Solo Caz Dans Atölyesi (Taksim)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Harlem

19:00

Swing Jazz / Lindy Hop Dans Atölyesi (Taksim)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Harlem

20:30

Mehmet Uluğ Gecesi: Aydın Esen Group & Can Kozlu

Babylon

20:30

Birsen Tezer Eastern Standards

Caddebostan Kültür Merkezi

21 EKİ PAZ
8

10:30

Cazlı Brunch / Moda Deniz Kulübü

Moda Deniz Kulübü

13:00

Erol Pekcan Anısına

Pera Palace

15:00

Swing Kids / Çocuklar İçin Dans Atölyesi (Kadıköy)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Savoy

16:00

Jazz Tap Atölyesi

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Savoy

17:00

Swing Jazz / Solo Caz Dans Atölyesi (Kadıköy)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Savoy

18:00

Avishai Cohen Quartet

Cemal Reşit Rey Konser Salonu

18:00

Swing Jazz / Lindy Hop Dans Atölyesi (Kadıköy)

Istanbul Lindy Hoppers' Stüdyo Savoy

20:30

The Bad Plus

Cemal Reşit Rey Konser Salonu

22 EKİ PZT
4

13:15

Liselerde Caz Özel Enka Lisesi

Özel Enka Lisesi

15:45

Liselerde Caz İstanbul Amerikan Robert Lisesi

İstanbul Amerikan Robert Lisesi

19:00

Koffi Kwahulé: Caz Müziği, Tiyatro İçin Bir İlham Kaynağı

Fransız Kültür Merkezi

20:30

Tarkovsky Quartet

Zorlu PSM, Drama Sahnesi

23 EKİ SAL
5

10:00

Liselerde Caz Özel Alman Lisesi

Özel Alman Lisesi

13:00

Liselerde Caz Avusturya Lisesi

Avusturya Lisesi

18:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

21:00

Jamie Cullum

Volkswagen Arena

21:30

Nubya Garcia

Babylon

24 EKİ ÇAR
5

17:00

Avrupa Caz Tarihi

Gabbro Swissotel

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Konstrukt

Akbank Sanat

20:00

Woody Black 4

Summart Sanat Merkezi

21:30

Omer Avital Qantar

Babylon

25 EKİ PER
4

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

19:00

Can Çankaya & Kağan Yıldız

Akbank Sanat

21:00

Ceyl'an Ertem - Akustik

Moda Sahnesi

21:30

Ezra Collective

Babylon

26 EKİ CUM
4

18:30

Yetişkinler İçin Dans Dersleri

Akbank Sanat

21:30

Bixiga 70

Babylon

22:00

Islandman & Guests

Moda Sahnesi

22:30

Caloé

Nardis

27 EKİ CMT
8

Çocuklar İçin Yaratıcı Dans Dersleri

Akbank Sanat

11:00

Kendi Çantamı Tasarlıyorum (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

13:00

Rengarenk Kupalar (6-14 Yaş)

Akbank Sanat

14:30

Aerial Dans

Akbank Sanat

15:30

Eller Kollar Artık Hepsi Heykeller (9-12 Yaş)

Akbank Sanat

17:00

Tai Chi ChuanEce Dündar Alp

Akbank Sanat

17:00

Ailece Mozaik

Akbank Sanat

18:00

Akşamüstü Caz: Newpel

Gabbro Swissotel

28 EKİ PAZ
1

10:30

Cazlı Brunch / Bizim Tepe

Bizim Tepe, Tepe Majeur

Etkinliği takviminize ekleyin

E-Bülten'e üye olun